Het uurwerk van de Nieuwe Kerk in Den Haag

Publicatie
Het Tijdschrift 2026/2

Titel
Herinterpretatie van het torenuurwerk van de Nieuwe Kerk te Den Haag

Datum
Juni 2026

Samenvatting
Het torenuurwerk van de Nieuwe Kerk in Den Haag is een bijzonder vroeg slingeruurwerk. Mijn archiefvondst van een advertentie uit 1659 van uurwerkmaker Coenraed Harmanszoon Brouckman vormde de aanleiding voor nieuw historisch onderzoek. In combinatie met technisch onderzoek dat ik ter plaatse aan het uurwerk heb uitgevoerd, kon worden vastgesteld dat het uurwerk al in 1658 direct als slingeruurwerk werd geleverd. Daarmee behoort het tot de vroegste torenslingeruurwerken ter wereld. Bijzonder zijn ook de unieke slingerophanging en de schuitvormige slinger.

Download PDF

Christiaan Huygens en de uitvinding die het mechanische horloge veranderde

Op verzoek van de tentoonstelling in La Chaux-de-Fonds en De Haegsche Tijd heb ik uitgebreid onderzoek gedaan naar een opmerkelijke, maar vaak onderbelichte uitvinding van Christiaan Huygens: de toepassing van de spiraalveer in uurwerken.

In 1675 deed Huygens een ontdekking die de geschiedenis van het mechanische horloge voorgoed zou veranderen. De toepassing van de spiraalveer maakte een veel nauwkeurigere tijdmeting mogelijk en vormt tot op de dag van vandaag de basis van de werking van veel mechanische horloges.

Maar hoe kwam Huygens tot dit revolutionaire inzicht? Wat ging er vooraf aan zijn beroemde ‘Eureka’-moment? En welke rol speelden wetenschap, experimenten en eerdere ontdekkingen?

In dit rijk geïllustreerde en diepgravende boek van 114 pagina’s wordt de aanloop naar Huygens’ ontdekking uitvoerig beschreven. Het onderzoek brengt de historische ontwikkeling tot leven en laat zien hoe een idee uit de zeventiende eeuw uitgroeide tot een fundamentele innovatie binnen de uurwerktechniek.

Naast de historische context bevat het boek bijdragen van Hans van den Ende, directeur van Museum Zaanse Tijd, die ingaat op de praktische toepassing en werking van de spiraalveer. Tijmen Jan Moser behandelt vervolgens de wiskundige achtergrond die aan deze bijzondere uitvinding ten grondslag ligt.

Het resultaat is een boeiende combinatie van geschiedenis, uurwerktechniek en wetenschap, geschreven voor iedereen die geïnteresseerd is in de oorsprong en ontwikkeling van het mechanische horloge.
Beschikbaarheid
Het boek verscheen in een eenmalige, beperkte oplage en is verkrijgbaar in een Nederlandse en Engelse editie.

  • 🇳🇱 Nederlandse editie: UITVERKOCHT
  • 🇬🇧 Engelse editie: nog slechts 6 exemplaren beschikbaar
  • Prijs: € 39,50 exclusief verzend- en verpakkingskosten
  • Internationale verzending is mogelijk op aanvraag; de verzendkosten zijn afhankelijk van het land van bestemming.

    Een bijzondere uitgave over een ontdekking die meer dan 350 jaar later nog altijd voortleeft in het mechanische horloge. Zolang de laatste exemplaren beschikbaar zijn.

    Salomon Coster, de klokkenmaker van Christiaan Huygens

    Titel
    SALOMON COSTER, DE KLOKKENMAKER VAN CHRISTIAAN HUYGENS.
    De productie en ontwikkeling van de eerste slingerklokken in de periode 1657 – september 1658

    Datum
    Juli 2023

    Samenvatting
    Op veler verzoek zijn onze beide Engelstalige publicaties over de eerste slingerklokken in het Nederlands vertaald, samengevoegd en op sommige punten uitgebreid en ingekort. De nieuwste ontdekkingen en inzichten zijn tevens verwerkt.

    Download PDF

    Scrutinizing Huygens’s Figura drawing

    Titel
    Scrutinizing Huygens’s Figura drawing.

    Datum
    Juni 2022

    Samenvatting
    Engelstalige publicatie verschenen in Antiquarian Horology Volume 43, No. 2 (juni 2022) Na onze publicatie “Salomon Coster, the clockmaker of Christiaan Huygens” besloten wij de intrigerende Figura-tekening nauwkeurig te laten onderzoeken door deskundigen van de Universiteitsbibliotheek Leiden. De uitkomst was meer dan verrassend: de Figura tekening is de eerste nauwkeurige tekening van een slingeruurwerk van Huygens en is vervolgens gebruikt om een kopergravure te maken van Huygens’ Horologium van 1658, de eerste publicatie van Christiaan Huygens. Lees het verhaal!

    Download PDF

     

     

    Salomon Coster, the clockmaker of Christiaan Huygens

    Titel
    Salomon Coster, the clockmaker of Christiaan Huygens.

    Datum
    September 2021

    Samenvatting
    Engelstalige publicatie verschenen in Antiquarian Horology Volume 42, No. 3 (september 2021) over een eigen onderzoek uitgevoerd met behulp van originele documenten uit de Universiteitsbibliotheek van Leiden, Nationaal Archief etc. Het behandelt de periode vanaf de uitvinding van de toepassing van een slinger aan een uurwerk (1e kerstdag 1656) door Christiaan Huygens tot en met de publicatie van Horologium van september 1658. Huygens werkte in die periode nauwsamen met de Salomon Coster, Meester Horlogemaker afkomstig uit Haarlem die zich later vestigde in Den Haag.

    In december 2021 is een iets uitgebreidere, 20 pagina’s tellend, Nederlandstalige versie gedrukt in magazine vorm. Laatste ontdekkingen, zoals het uurwerk van de Nieuwe Kerk in Den Haag, zijn ook in deze uitgave meegenomen. Vraag voor informatie of kijk bij “Verkoop” op deze website.

    Download PDF

    Geelmessing / geelkoper

    Restauratoren en klokkenmakers zijn regelmatig op zoek naar authentiek geelkleurig messing voor het vervaardigen of herstellen van onderdelen van oudere uurwerken, instrumenten etc. Het messing dat tegenwoordig in de reguliere handel verkrijgbaar is, heeft vaak een te rode tint en wijkt daardoor duidelijk af van de diepgele kleur van het messing dat in oudere uurwerken werd toegepast.

    Ik heb een voorraad van circa 100 kg gegoten, zacht geelkoper/messing, bestaande uit platen in verschillende diktes en stafmateriaal met grote diameters. Het materiaal is bijzonder geschikt voor hameren en het vervaardigen van onderdelen voor klok- en uurwerkrestauraties, zoals tandwielen, bussen, hefbomen en andere onderdelen.

    Heeft u een specifieke maat, dikte of diameter nodig? Laat mij weten wat u zoekt. Ik kijk dan in mijn voorraad of ik het betreffende materiaal kan missen en laat u de beschikbare maat en prijs weten.

    Belangrijk om te weten

    Het betreft ruw gegoten geelkoper en het materiaal is dus onafgewerkt. Gegoten geelkoper kan incidenteel kleine luchtbelletjes of gietgaatjes bevatten. Daarnaast moet rekening worden gehouden met de aanwezige giethuid.

    Bij het bewerken, bijvoorbeeld door draaien of frezen, kan hierdoor enig materiaalverlies optreden. Het materiaal wordt verkocht zoals het gegoten is.

    Bijzondere Engelse pubklok / English Dial Clock – St. Georges Taverne

    Omschrijving

    Een bijzonder en karaktervol exemplaar van een Engelse pubklok, ook wel English Dial Clock genoemd. Dit type klok werd vroeger veel toegepast in openbare ruimten, zoals stations, kantoren, eetgelegenheden, pubs en tavernes. De benaming public clock verwijst dan ook naar het oorspronkelijke gebruik ervan.

    Deze klok heeft daadwerkelijk in de St. Georges Taverne gehangen. De naam is nog altijd op de wijzerplaat zichtbaar en geeft de klok een extra historische en authentieke uitstraling.

    De klok is uitgevoerd met de geliefde mahoniehouten kast, die onder verzamelaars en liefhebbers vaak de voorkeur geniet boven de meer gebruikelijke eiken uitvoering. Bijzonder fraai is het rijk uitgevoerde houtsnijwerk waaraan de klok is opgehangen. Dit vormt samen met de twee wijzerplaten een zeer aantrekkelijk geheel. De klok is immers aan beide zijden voorzien van een wijzerplaat, beide verkeren in een fraaie staat.

    Via een scharnierend luikje is het uurwerk eenvoudig bereikbaar. Het uurwerk is geheel origineel en passend bij deze klok. Het is uitgerust met het zogenaamde sneksysteem, een ingenieuze constructie die zorgt voor compensatie van de afnemende veerspanning tijdens het aflopen van de veer.

    Een extra bijzonder detail is dat de klok op het originele houtsnijwerk een kwartslag gedraaid kan worden. Hierdoor kan zij desgewenst ook als fraaie staande tafelklok worden gebruikt. Een mooie en originele mogelijkheid die de klok extra veelzijdig maakt.

    De klok is volledig gereviseerd en verkeert technisch in goede staat. Op de revisie wordt 2 jaar garantie gegeven.

    Een zeer sfeervolle en decoratieve Engelse klok met een mooi verhaal, originele onderdelen en een bijzondere herkomst. Een fraai object voor de liefhebber van Engelse klokken, antiek en historische uurwerken, maar ook een opvallende aanwinst voor een interieur waarin authenticiteit en karakter centraal staan.

    Details
    Diameter kast: 39 cm
    Hoogte snijwerk: 60 cm
    Jaartal: 2e helft 19e eeuw
    Oorsprong: Engeland
    Prijs: € 2350,00

    Salomon Coster deel 3

    Publicatie
    Het Tijdschrift 18/2

    Titel
    In de voetsporen van Salomon Coster

    Datum
    Juni 2018

    Samenvatting
    In deze afsluitende publicatie worden de laatste belangrijke ontdekkingen gedaan zoals de betrokkenheid van Severijn Oosterwijck tijdens de Coster produktie, de enorme voorraad in Coster’s winkel bij zijn overlijden, de rol van Nicolas Hanet en het verband tussen Pieter Visbach en Coster klokken. Daarnaast wordt het bewijs geleverd dat Salomon Coster uit Haarlem komt en de huizen die zijn ouders hebben bewoond.

    Download PDF

    abcabcabc